Vitaal verder na Corona voor teams en leidinggevenden

Nu het ergste van de Coronacrisis achter de rug is, komt het moment dat we stil durven staan bij de vraag hoe het gesteld is met de teams die onder zware druk hebben gestaan. Het is niet de vraag óf de crisis zijn weerslag heeft op het welzijn en functioneren van de zorgteams en hun leidinggevenden. Het is eerder wanneer en hoe. Als leidinggevende wil je je team goed kunnen begeleiden in het verwerkingsproces zodat iedereen vitaal en met plezier zijn of haar werk kan doen.

Hoe pak je dat zorgvuldig aan en wat doe je met hetgeen er naar voren komt? Welke ondersteuning hebben teams en hun leidinggevenden nodig om verder te kunnen? Daarvoor is het programma ‘Vitaal verder na Corona’ ontwikkeld.

Interen op reserves

Veel teams ervaarden een grote saamhorigheid en kracht in het begin van de crisis. In de overlevingsstand kunnen we meer dan we van tevoren hadden ingeschat. Er is veel adrenaline en urgentie waardoor mensen bergen kunnen verzetten. Als deze periode lang duurt, teren mensen in op hun reserves. Om door te kunnen gaan, worden gevoelens van vermoeidheid, stress en overbelasting weggedrukt.

Als de druk van de ketel is, met het einde in zicht is, komt pas binnen hoeveel energie het heeft gekost. Medewerkers kunnen zware vermoeidheid, onmacht, boosheid, verdriet of angst ervaren. Er komen spanningen in de samenwerking boven drijven die zich niet langer laten negeren en tot conflicten leiden. Het risico is dat medewerkers gaan uitvallen of dat er nog zoveel verwerkt moet worden dat het team vastloopt.

Signalen herkennen

In de fase dat de crisis heerst, wordt meestal weinig of geen tijd genomen om met elkaar te delen hoe je de situatie beleeft. Stilstaan is immers moeilijker dan doorgaan en volhouden. Daarnaast hebben vooral zorgmedewerkers de neiging zich te richten op hun cliënten en hun eigen behoeftes te verwaarlozen. Of een team in staat is om de crisis goed te verwerken, is niet bij voorbaat duidelijk. Sommige teams bezwijken en vallen uit elkaar, waar andere teams terugveren. Soms kan het lijken alsof het team zonder problemen doorgaat maar treden er later symptomen op die niet meteen gelinkt worden met de crisis maar daar wel uit voort komen.

Signalen dat het team moeite heeft met verwerking zijn bijvoorbeeld:

  • stressklachten, verhoogd ziekteverzuim en veel verloop
  • vermijding van mensen, taken of plekken, gebrek aan zelfvertrouwen
  • conflicten in de samenwerking, groepsvorming, wantrouwen, geroddel, uitsluiting
  • gevoelens worden weinig gedeeld, er is prikkelbaarheid, spanning, frustratie, gejaagdheid
  • het lijkt alsof er niets gebeurd is, we gaan gewoon verder, het is te mooi om waar te zijn.

Relationele weefsel versterken

In plaats van wachten op deze signalen, kan een team ook aangemoedigd worden om tijd en aandacht te nemen voor haar ervaringen. Hoe gaat het met ons als professionals en als team? Wat hebben we meegemaakt? Is er iets beschadigd dat geheeld moet worden? Wat is er nodig om zo goed mogelijk de toekomst in te gaan?

Door verschillen in verwerking te erkennen, ontstaat er ruimte om hiermee goed om te gaan. De ontmoetingen zorgen voor zuurstof en verstevigen de relationele bedrading. Dit is een belangrijke voorspeller voor hoe een team uit deze crisis tevoorschijn komt. We vergroten met teambijeenkomsten de gezamenlijke draag- en veerkracht die groter is dan de som der delen. Niet zozeer het individu maar de groep staat centraal. De ervaring geeft het team het vertrouwen dat ze ook toekomstige uitdagingen goed aan kan.

Wat willen we behouden, versterken of achter ons laten?

Wat levert het op?

  • Verkennen van risico’s in het team en hoe hiermee om te gaan
  • Ruimte voor verschillen en hoe je deze kunt overbruggen
  • Bevorderen van collectieve verwerking, ook voor leidinggevenden onderling
  • Versterken van de draagkracht en het zelfvertrouwen van het team
  • In gang zetten van acties om vitaal verder te kunnen

Meer weten?

Stuur een mailtje naar astrid@klaarheid.nl of neem telefonisch contact met mij op,
Astrid van de Laar: 06-19497705

Je kunt pas loslaten als je het eerst hebt vastgepakt.
(Wibe Veenbaas)

Al jaren liepen we als team tegen dezelfde problemen in de samenwerking aan. Door de oefeningen en de begeleiding durfden we deze lastige punten eindelijk openlijk met elkaar te bespreken en aan te pakken.

Artsenteam